حسن فراهانى
602
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
[ تصوير ] تعدادى از قراسورانها
--> ( 1 ) . تلگراف ممتاز الدوله از جلفا به وزارت امور خارجه ، 29 / 12 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 45 ، پ 42 ، ص 31 . ( 2 ) . تلگراف كارگزارى اردبيل به وزارت خارجه ، 27 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 45 ، پ 16 ، ص 30 . ( 3 ) . مراسله سفارت فرانسه به وزارت خارجه ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 5 ، پ 21 ، ص 2 . ( 4 ) . ميرزا ابو طالب خان شيروانى ( بنان السلطان ) فرزند سردار عبد اللّه خان شيروانى در اصفهان متولد شد . سال تولد وى در مجله آينده شم 6 - 4 حدود سال 1899 / 1278 ش ، ذكر شده است ولى در كتاب زندگينامه رجال و مشاهير ايران سال 1269 به عنوان سال تولد او نقل شده است . با آغاز نهضت مشروطيت ، به صف آزاديخواهان پيوست و از فعالان جنبش مشروطه بود . انجمن و مدرسهء رشديه را كه سومين مدرسهء جديد اصفهان بود ، تأسيس كرد . در حادثه بمباران مجلس و پيشامد استبداد صغير ، تحت تعقيب قشون استبداد قرار گرفت و خانهاش غارت و ويران شد . پس از اين حادثه ، به همراه حاج سيد اسد اللّه اصفهانى به عتبات عاليات گريختند . شيروانى پس از پيروزى مشروطه به اصفهان بازگشت . در سال 1919 م ( 1298 ش ) شيروانى در اصفهان روزنامه ميهن را چاپ و منتشر كرد . شيروانى در فروردين 1299 به جهت انتقاد از ماژور فضل اللّه خان رئيس ژاندارمرى اصفهان ، دستگير و زندانى شد و پس از مدتى تحت الحفظ به تهران اعزام شد . شيروانى پس از آزاد شدن ديگر به اصفهان بازنگشت و در سال 1921 م در تهران روزنامه ميهن را چاپ و منتشر كرد . اين روزنامه در اسفند 1304 توقيف شد و اين توقيف تا پس از شهريور 1320 نيز ادامه داشت . شيروانى در دورههاى پنجم و ششم مجلس شوراى ملى به نمايندگى از مردم شهرضا ( قمشه ) به مجلس راه يافت . شيروانى در مجلس مؤسسان نيز عضو بود . ابو طالب شيروانى در سال 1927 م به مناسبت برگزارى دهمين سال انقلاب اكتبر به مسكو رفت . شيروانى روزنامه ميهن را مجددا در سال 1322 در تهران منتشر كرد . موضع سياسى روزنامه در ابتدا دست چپى و عضو جبهه آزادى و سپس از شهريور 1324 به شدت متمايل به راست بود كه به كلى مخالف سرسخت استقرار قواى شوروى در آذربايجان شد . ولى پس از مدتى رويه اعتدال پيشه كرد . شيروانى در شهريور 1325 به جرم شركت در شورش بختيارىها دستگير و بعد از دو ماه آزاد شد . ( تاريخ جرايد و مجلات ايران ، ج 4 ، ص 249 - 248 ؛ زندگينامه رجال و مشاهير ايران ، ج 4 ، ص 160 - 157 ؛ تاريخ انقلاب مشروطيت ، ج 3 ، ص 501 - 498 ؛ مدرس مجاهدى شكستناپذير ، ص 95 ؛ مجله آينده ، س 1372 ، ش 6 - 4 ، ص 402 ) . ( 5 ) . روزنامه ايران ، 28 / 12 / 1300 ، ص 1 . ( 6 ) . تلگراف محمد بختيارى به وزير جنگ ، 27 / 12 / 1300 ، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1300 ، پ 97 ، ص 4 . ( 7 ) . تلگراف وزير جنگ به حكومت اصفهان ، 29 / 12 / 1300 ، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1300 ، پ 97 ، ص 2 . ( 8 ) . كربلائى ابراهيم برادر حاج احمد كسمايى بود . مدتى از شكست نهضت جنگل و مرگ ميرزا كوچك خان نگذشته بود كه كربلايى ابراهيم معروف به كبريت خان سر به شورش برداشت . وى مبارزه خود را در اطراف فومن آغاز كرد . سرانجام قزاقها جنگل فومن را محاصره كردند و خوانين محلى نيز افراد مسلح خود را در اختيار نيروهاى دولتى قرار دادند . همكارى موثر نيروهاى محلى كه به تمام زواياى جنگل آشنايى داشتند بالاخره موجبات دستگيرى كربلائى ابراهيم و يارانش را فراهم ساخت . اعدام كربلائى ابراهيم در رشت نقطه پايان اين قيام بود . ( كتاب گيلان ، ج 2 ، ص 111 ) . ( 9 ) . گزارش رئيس گمركات به مركز ، 27 / 12 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 240008484 . ( 10 ) . تلگراف رئيس اركان حرب كل قشون به رئيس اركان حرب لشكر جنوب ، 27 / 12 / 1300 ، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1300 ، پ 97 ، ص 6 .